مسأله 9 - در صورتي كه زيادى جمعيت موجب اختلال نظم عمومى بشود بر همه مردم به شكل وجوب كفايى لازم است كه از آن به يكى از راههاى مشروع جلو گيرى نمايند وهمچنين زنى كه باردارى برايش خطر دارد ويا ممكن است طورى مريض شود كه زندگى خانواده‌گيش به هم بخورد ويا آبروى آنها در خطر باشد در همه اين موارد بايد از راههاى مشروع از توليد نسل جلو گيرى به عمل آورد . حكم نماز وروزه كساني كه با هواپيما مسافرت مى كنند مسأله 1 - هر گاه شخص روزه دار سوار هواپيما شود وهواپيما چهار فرسخ عمودى پرواز كند آنگاه به زمين بنشيند چنين شخصي در حكم مسافر است وبايد روزه خود را افطار كند چون مجموع رفتن وآمدن مى شود هشت فرسخ واين مقدار هم حد سفر شرعي است . مسأله 2 - هر گاه كسى از محلى كه ظهر شده ونماز را در آنجا خوانده است با هواپيماى سريع السير به محل ديگر كه هنوز ظهر نشده است برود ، ظاهرا نماز ظهر وعصر ديگرى بر أو واجب نيست ، وچنانچه در اين فرض در هيج كدام از اين دو محل نماز نخواند تنها يك قضاى ظهر وعصر كافى است ، ونيز در همين فرض چنانچه در محل أول نماز ظهر را نخواند وقتي كه در محل دوم يم خواهد نماز را بخواند گرچه در محل دوم وقت باقي است اما وقت آن در محل أول گذشته است بايد به نيت أداء نماز را بخواند نه قضاء . مسأله 3 - هر گاه پيش از غروب آفتاب از محلى با هواپيما ويا قمر مصنوعى طورى حركت كند كه به هر منطقه اى در بيست وچهار ساعت برسد آفتاب در آنجا غروب نكرده باشد ، نماز مغرب وعشاء بر أو واجب نخواهد بود .